Beleidsparticipatie kinderen en jongeren onderzocht

De Afdeling Jeugd geeft aan het Departement Sociale School Heverlee van de Katholiek Hogeschool Leuven de opdracht een onderzoek te voeren naar de beleidsparticipatie van kinderen en jongeren. Het onderzoek moet leiden tot een normatief kader voor kwaliteitsvolle beleidsparticipatie en tot een handleiding beleidsparticipatie met concrete tips en aanbevelingen voor beleidsmakers.

Kinderen en jongeren onder de achttien hebben geen stemrecht en kunnen dus alleen door participatie meedenken en beslissen over de samenleving en de omgeving waarin ze leven. Beleidsparticipatie van kinderen en jongeren is niet vanzelfsprekend. Dat bleek ook uit de gesprekken die de afdeling Jeugd voerde voor de opmaak van het nieuwe Vlaams Jeugdbeleidsplan. Er moeten vooral meer handvaten aangereikt worden aan beleidsmakers, zowel op het Vlaamse als op het lokale niveau. De afdeling Jeugd wil daarom een normatief kader laten ontwikkelen voor kwaliteitsvolle beleidsparticipatie.

De onderzoekers kregen de volgende opdrachten mee:

1. Ontwikkelen van een normatief kader voor beleidsparticipatie

Dat kader wordt uitgewerkt op basis van een literatuurstudie, waarin theorie en praktijk over beleidsparticipatie van kinderen en jongeren in verschillende beleidsdomeinen in Vlaanderen en andere landen worden samengebracht en gesynthetiseerd, en op basis van gesprekken met experten en sleutelfiguren. Het wordt een algemeen, theoretisch kader met basiscriteria, stappen en voorwaarden voor een kwaliteitsvol participatief project. Het kan als toetsingskader gebruikt worden bij de voorbereiding en uitvoering van het participatietraject.

2. Opmaken van en handleiding beleidsparticipatie

Eens het participatietraject voldoet aan het normatieve kader, is het belangrijk dat het ook goed wordt uitgevoerd. Daarom moeten beleidsmedewerkers verder ondersteund worden wanneer ze hun participatietrajecten vormgeven en de resultaten in het beleid willen implementeren. In de handleiding wordt het normatieve kader dan ook vertaald in concrete aanbevelingen voor beleidsmakers. Ze bevat concrete tips, do’s en don’ts en een aantal concrete voorbeelden van een goed participatief traject.

Verschillende beleidsniveaus en -domeinen
Beleidsparticipatie van kinderen en jongeren vindt plaats op verschillende beleidsniveaus (lokaal en Vlaams) en binnen verschillende beleidsdomeinen. De voorbeelden en aanbevelingen moeten dus in diverse contexten bruikbaar zijn. Essentieel daarbij is dat er aandacht is voor een diverse groep van kinderen en jongeren: zowel naar leeftijd (jongeren én kinderen) als naar geslacht, seksuele voorkeur, socio-economische, sociaal-culturele en etnisch-culturele achtergrond, psychische en fysieke beperking.

Participatieresultaten zichtbaar in beleidsbeslissingen
De handleiding moet tevens een instrument zijn om relevante politieke en andere betrokken actoren bewust te maken van de waarde van het gevoerde participatietraject. Ook dat aspect zal in de handleiding aan bod komen. Op die manier zullen de resultaten van participatietrajecten sterker zichtbaar zijn in beleidsbeslissingen.